Η Ανατολική Μεσόγειος σε Καθεστώς Στρατηγικής Αντιπαράθεσης

Πόλεμος, Αναδιατάξεις και η Διαμόρφωση μιας Νέας Αρχιτεκτονικής Ασφάλειας & Ενέργειας

Οι φετινοί «Διάλογοι» πραγματοποιούνται σε μια περίοδο όπου η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί πλέον μια περιοχή παγκόσμιου στρατηγικού ενδιαφέροντος. Οι διαχρονικές και κεκαλυμμένες εντάσεις και σταδιακές μεταβολές που επικρατούσαν στην περιοχή, έχουν εξελιχθεί σε μια συνολική, ανοιχτή στρατηγική αντιπαράθεση.

Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, με εμπόλεμες και άμεσες συγκρούσεις που περιλαμβάνουν τόσο το Ιράν όσο και την ευρύτερη περιοχή, η αποσταθεροποίηση κρίσιμων διαδρομών για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια καθώς και η αυξανόμενη στρατιωτικοποίηση της περιοχής, επιταχύνουν μια βαθιά αναδιάταξη ισχύος. Παράλληλα, οι αντιδράσεις των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου – από την ενίσχυση της αποτροπής έως τη σύναψη νέων συμμαχιών – διαμορφώνουν μια νέα, ρευστή περιφερειακή αρχιτεκτονική.

Οι άξονες των φετινών «Διαλόγων»:

• Η Ανατολική Μεσόγειος ως κεντρικό στρατηγικό μέτωπο για την Ευρώπη και τη διατλαντική συμμαχία
• Θαλάσσια Ασφάλεια & Ασφαλείς Εμπορικές Διαδρομές (Maritime Security and Safe Trade Routes)
• Ενεργειακή Ασφάλεια & Υποδομές – LNG και Περιφερειακή Διασύνδεση
• Νέες Συμμαχίες, Αποτροπή και Διαμόρφωση Μπλοκ Ισχύος
• Η μετάβαση από εύθραυστες ισορροπίες σε σαφείς γεωπολιτικές ευθυγραμμίσεις

Τα ερωτήματα:

Οι «Διάλογοι» δεν περιορίζονται στην αποτύπωση των εξελίξεων, αλλά επιχειρούν να δώσουν ερμηνείες για τη μετάβαση της περιοχής σε ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, τα ερωτήματα που διερευνούν φέτος είναι:

• Η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε μια παρατεταμένη περίοδο στρατηγικής αντιπαράθεσης ή σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων;
• Ποια μορφή θα λάβει η νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας και ποιοι θα τη διαμορφώσουν;
• Η ενεργειακή συνεργασία λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας ή ως πεδίο ανταγωνισμού;
• Ποιο είναι το μέλλον των συμμαχιών και της αποτροπής σε μια περιοχή αυξανόμενης αστάθειας;
• Πώς μπορούν οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις -και ιδιαίτερα η Ελλάδα- να μετατρέψουν τη γεωπολιτική πίεση σε στρατηγική ευκαιρία και ανθεκτικότητα;

Εν τέλει, οι φετινοί «Διάλογοι της Νισύρου» επιχειρούν να αποκωδικοποιήσουν τη μετάβαση της Ανατολικής Μεσογείου από περιφέρεια ανταγωνιστικών συμφερόντων σε πυρήνα στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη και τη διεθνή ασφάλεια, όπου η ενέργεια, η άμυνα και η ασφάλεια των θαλασσίων οδών καθορίζουν τις νέες ισορροπίες ισχύος.

Αναστοχασμός για τον Πολιτικό Διάλογο, τα Κόμματα και την Ποιότητα της Δημοκρατίας

Σε μία αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας, κοινωνικής ανασφάλειας και οικονομικών μετασχηματισμών, η ποιότητα της δημοκρατίας και του δημόσιου πολιτικού διαλόγου αναδεικνύεται σε κρίσιμο ζήτημα εθνικής σημασίας. Παράλληλα με τις διεθνείς εξελίξεις, η Ελλάδα εισέρχεται ήδη στην τέταρτη χρονιά ενός παρατεταμένου εκλογικού κύκλου, γεγονός που επηρεάζει βαθιά τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος και τη δημόσια σφαίρα.

Η κλιμακούμενη ένταση - αντιπαράθεση στον δημόσιο βίο, η συρρίκνωση του ουσιαστικού πολιτικού λόγου, η κυριαρχία της επικοινωνιακής αντιπαράθεσης έναντι της παραγωγής πολιτικής, καθώς και η εντεινόμενη δυσπιστία των πολιτών προς τα πολιτικά κόμματα, αποτελούν φαινόμενα που παρατηρούνται όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και ευρύτερα στην Ευρώπη και τη Δύση.

Σε αυτό το περιβάλλον, η νέα υποενότητα «Δημοκρατία 2030» φιλοδοξεί να αποτελέσει μία διακριτή ενότητα εντός των «Διαλόγων της Νισύρου»®, ένα θεσμικό χώρο αναστοχασμού και προτάσεων για το μέλλον της δημοκρατίας και της πολιτικής αντιπροσώπευσης.

Κεντρικός Προβληματισμός

• Υπηπερίοδορετούν σήμερα τα πολιτικά κόμματα τον ουσιαστικό διάλογο ή την επικοινωνιακή πόλωση;
• Πώς επηρεάζει ο διαρκής εκλογικός κύκλος τη λειτουργία της δημοκρατίας;
• Ποιος είναι ο ρόλος των ΜΜΕ και των κοινωνικών δικτύων στη διαμόρφωση της πολιτικής τοξικότητας;
• Πώς μπορεί να αναβαθμιστεί ο πολιτικός λόγος και η ποιότητα της δημόσιας συζήτησης;
• Πώς επηρεάζει η αποξένωση των πολιτών από την πολιτική τη σταθερότητα των δημοκρατικών θεσμών;

Στόχοι της Ενότητας «Δημοκρατία 2030»

• Να ανοίξει έναν ειλικρινή και μη κομματικό διάλογο για την κατάσταση της δημοκρατίας
• Να αναδείξει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα πολιτικά κόμματα
• Να εξετάσει νέες μορφές πολιτικής συμμετοχής και αντιπροσώπευσης
• Να συμβάλει στην αναβάθμιση της ποιότητας του δημόσιου λόγου
• Να διαμορφώσει προτάσεις για την επόμενη δεκαετία της ελληνικής δημοκρατίας Ενδεικτικές Θεματικές Συζητήσεων
• Η κρίση εμπιστοσύνης προς τα πολιτικά κόμματα
• Τοξικότητα και πολιτική πόλωση στη σύγχρονη δημοκρατία
• Ο ρόλος των social media και της ψηφιακής πολιτικής επικοινωνίας
• Η νέα γενιά και η αποστασιοποίηση από την πολιτική
• Δημοκρατικοί θεσμοί σε περίοδο παρατεταμένων εκλογικών κύκλων
• Από την επικοινωνία στη διακυβέρνηση: η ανάγκη επιστροφής στην πολιτική ουσία

Συμμετέχοντες

Η ενότητα «Δημοκρατία 2030» θα φέρει στο ίδιο τραπέζι:

• Πολιτικούς από διαφορετικά κόμματα
• Πρώην πρωθυπουργούς και υπουργούς
• Ακαδημαϊκούς και πολιτικούς επιστήμονες
• Δημοσιογράφους και αναλυτές
• Εκπροσώπους της νέας γενιάς

Στρατηγική Σημασία

Η ενότητα «Δημοκρατία 2030» φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε έναν μόνιμο θεσμό των «Διαλόγων της Νισύρου», που θα παρακολουθεί και θα αναλύει την εξέλιξη της δημοκρατίας,της πολιτικής εκπροσώπησης και της ποιότητας του δημόσιου λόγου της επόμενης δεκαετίας, στην Ελλάδα και διεθνώς.

Σε μια εποχή γεωπολιτικών ανατροπών, η ανθεκτικότητα των δημοκρατικών θεσμών αποτελεί εξίσου κρίσιμο παράγοντα εθνικής ισχύος με την οικονομία, την άμυνα και την ενέργεια.

Η «Δημοκρατία 2030» επιχειρεί να ανοίξει αυτόν τον διάλογο, έγκαιρα, θεσμικά και με προοπτική.

Σχετικά με τους «Διάλογοι της Νισύρου – Bridging the East Med»®:

Οι «Διάλογοι της Νισύρου – Bridging the East Med»® αποτελούν μια υψηλού επιπέδου, προσανατολισμένη στην πολιτική πλατφόρμα διαλόγου για την Ανατολική Μεσόγειο, η οποία συγκεντρώνει κυβερνητικούς & πολιτικούς ηγέτες, ανώτατους αξιωματούχους χάραξης πολιτικής, διπλωμάτες, ακαδημαϊκούς, γεωπολιτικούς αναλυτές, κοινωνία των πολιτών και ειδικούς, με στόχο την αντιμετώπιση των στρατηγικών προκλήσεων της Ανατολικής Μεσογείου.

Δημιουργία από το Ίδρυμα Γεώργιος Μ. Μίχαλος, οι «Διάλογοι» γεφυρώνουν περιφερειακές και ευρωπαϊκές προσεγγίσεις, μετατρέποντας τον στρατηγικό διάλογο σε εφαρμόσιμες πολιτικές προτάσεις στους τομείς της γεωπολιτικής, της ενέργειας, της ασφάλειας, της κλιματικής ανθεκτικότητας και της βιώσιμης ακριτικής νησιωτικής ανάπτυξης.

Από την έναρξή τους, οι «Διάλογοι» δημιουργούν ένα άτυπο αλλά υψηλού κύρους διπλωματικό χώρο, όπου σκέψη, τεκμηρίωση και πολιτικός ρεαλισμός συναντώνται για συζήτηση πάνω στα κρίσιμα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου και της
Ακριτικής Νησιωτικότητας.